Chứng khoán tuần: Thời khắc ‘điên rồ’ có lặp lại?

Thực ra vấn đề nội tại của thị trường đã bị lấn át bởi những lo ngại về sự kiện tương lai không thể đoán trước được: Bầu cử Mỹ sẽ diễn ra trong tuần tới.

Một Brexit khác sẽ lặp lại?

Yếu tố chính trị đang khiến thị trường tài chính quốc tế trở nên dao động thất thường. Điều khiến giới đầu tư bất an chính là việc không thể dự đoán được kết quả. Mặc dù thị trường đã thể hiện khá rõ lựa chọn của mình trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, nhưng từ sau sự kiện Brexit, mọi thứ đều trở nên mong manh.

Với sự kiện Brexit, không một nhà đầu tư “bình thường” nào lại nghĩ rằng nó sẽ xảy ra, nhưng cuối cùng nó lại xảy ra. Bầu cử Mỹ cũng vậy, thị trường lựa chọn chưa chắc đã đúng. Nếu thị trường ở vị thế sai, đó sẽ là một “cuộc tàn sát” như các tờ báo tài chính hàng đầu thế giới liên tục phát thông tin lặp đi lặp lại trong mấy ngày nay.

Thị trường chứng khoán Mỹ cuối tuần qua đã lại giảm điểm và kéo dài chuỗi phiên giảm sang ngày thứ 9, đợt giảm liên tục kéo dài nhất kể từ tháng 12/1980. Giá dầu thế giới lao dốc liên tục kể từ ngày 18/10. Dầu Brent đã giảm 15,2% so với đỉnh tháng 10, dầu WTI giảm 15,5%. Giá vàng thế giới trong khi đó đã tăng khoảng 4,85% kể từ đầu tháng 10.

Đối với thị trường tài chính, kết quả không mong đợi nhất chính là việc đại diện Đảng Cộng hòa thắng cử. “Điều này sẽ kích hoạt sự bất ổn và mức dao động rất mạnh trên mọi thị trường” là nhận xét của rất nhiều nhà giao dịch, tổ chức tài chính lớn.

Vấn đề là không ai có thể biết được liệu kết quả sẽ như thế nào. Cuộc đánh cược sớm với Brexit đã nhấn chìm không biết bao nhiêu nhà đầu tư. Chính vì thế thị trường đã học được bài học tốt và càng gần ngày bầu cử, chẳng còn ai muốn đánh cược lớn nữa.

Diễn biến yếu dần của chỉ số S&P 500 trên thị trường chứng khoán Mỹ trong tháng 10/2016

Sự kiện nổi bật nhất liên quan đến thị trường tài chính thế giới tuần qua là việc FED đã hoãn tăng lãi suất dù số liệu kinh tế tích cực. Thị trường không có phản ứng gì lớn và tiếp tục giảm. Một phần lý do có thể là do thị trường đã đoán trước được, một phần vì các mối lo ngại khác lớn hơn.

Nếu kịch bản xấu đối với thị trường xảy ra, khả năng rất cao là sẽ có những biến động rất lớn và rất xấu trên thị trường ngắn hạn. Brexit là một ví dụ điển hình khi “ngày điên rồ” xuất hiện với hoạt động bán tháo trên khắp các thị trường.

Tuy nhiên sau Brexit lại là một đợt tăng rất mạnh. Liệu điều đó có lặp lại với sự kiện bầu cử Mỹ hay không? Không ai dám chắc kịch bản nào sẽ xảy ra, vì với Brexit còn có những yếu tố định lượng, như vấn đề pháp lý thủ tục, yếu tố bình ổn được thúc đẩy, chẳng hạn các gói nới lỏng định lượng…

Đối với kết quả bầu cử Mỹ, điều khiến các nhà đầu tư lo ngại và nhấn mạnh nhiều lần chính là sự bất ổn và khó đoán định. Thị trường tài chính rất ghét sự thiếu chắc chắn và không thể dự đoán được. Chính vì thế, biến động thị trường trong kịch bản xấu trở nên rắc rối hơn nhiều so với sự kiện Brexit.

Chứng khoán Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng

Với sự kiện Brexit, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng có một ngày điên rồ, nhưng phục hồi rất nhanh. Nếu thị trường tài chính thế giới bị tác động xấu từ kết quả bầu cử Mỹ, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng không thể tránh khỏi ảnh hưởng.

Khác với Brexit, Việt Nam có liên quan nhiều đến yếu tố kinh tế với Mỹ, mà vấn đề TPP có thể là cú sốc đầu tiên. Dĩ nhiên những tác động đó không xuất hiện ngay lập tức, nhưng nếu thị trường dự đoán về sự thay đổi mang tính tiêu cực hay bất ổn, nó sẽ phản ánh sớm.

Trong trường hợp tích cực, thị trường chứng khoán toàn cầu có thể bùng nổ và thị trường Việt Nam khả năng lớn cũng sẽ có những chuyển động tốt. Đó có thể là lý do hợp lý và cần thiết để khởi động một nhịp tăng. Vấn đề là thị trường Việt Nam đã không còn nhiều động lực nội tại, sau hơn một tháng đi ngang mà không thể bùng nổ cao hơn được. Những tác động bên ngoài khó có thể thay thế được yếu tố nội tại.

Giá dầu Brent đang sụt giảm mạnh mẽ

Quả thực thị trường chứng khoán Việt Nam hiện vẫn đang được định giá khá cao. Dù so về hệ số P/E toàn thị trường, thị trường Việt Nam vẫn thấp hơn khu vực (P/E khoảng 18-20 lần), nhưng từ trước đến nay, thị trường Việt Nam vẫn được đánh giá thấp hơn khu vực và mức P/E hiện khoảng 16 lần là hợp lý.

Trong các điều kiện thị trường bình thường, ví dụ thời điểm tháng 9 khi “bóng ma” bầu cử Mỹ chưa lớn như hiện tại, P/E của thị trường Việt Nam cao nhất khoảng 16,45 lần kể cả khi có kỳ vọng kết quả kinh doanh quý 3. Kết quả kinh doanh đã không có nhiều đột biến và các cổ phiếu blue-chips thậm chí còn tỏ ra yếu trong suốt tháng 10 vừa rồi. Vì thế, nếu kịch bản kết quả bầu cử Mỹ tích cực xảy ra thì thị trường Việt Nam cũng có thể ít có khả năng để bật tăng lên mạnh, nhưng cũng ít nhất là giúp thị trường không giảm sâu hơn.