Nghị quyết 19: Đích đến là cải thiện năng suất lao động và mức sống

Với từng chỉ tiêu cụ thể, Nghị quyết quy rõ trách nhiệm của cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp. Mục tiêu là để hàng năm, sau khi các tổ chức quốc tế trên công bố các đánh giá, xếp hạng thì những thay đổi tăng hay giảm trong các chỉ tiêu của Việt Nam sẽ quy trách nhiệm cho Bộ, ngành, địa phương liên quan, để từ đó tiếp tục có những giải pháp nhằm cải thiện tốt hơn các chỉ số.

Một điểm mới nữa là tăng cường cơ chế giám sát. Nghị quyết chỉ rõ trách nhiệm của người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương đối với nhiệm vụ được giao. Đặc biệt trong giám sát, dự kiến sẽ có cơ chế chuyên gia giám sát đánh giá độc lập. Nhóm chuyên gia sẽ làm việc với các Bộ, ngành, địa phương và quan trọng nhất là tìm hiểu vấn đề từ phía các DN như cảm nhận của DN như thế nào, những thay đổi đó giúp DN tốt lên hay không?, khó khăn, vướng mắc của DN…, qua đó giúp “kiểm chứng” lại kết quả thực hiện của các Bộ, ngành thực sự đã tốt chưa.

Nhưng nhiều điểm mới và mở rộng như vậy cũng có nghĩa sẽ gắn với thêm nhiều thách thức mới?

Đúng vậy. Thách thức trước tiên mà các Bộ, ngành, địa phương gặp phải là hiểu được nội hàm, cách đánh giá, tiếp cận của các tổ chức quốc tế đối với từng chỉ tiêu cụ thể. Trong khi với các chỉ tiêu của Doing Business khá dễ dàng đo lường, đánh giá vì việc đo lường dựa trên các tiêu chí về số lượng thủ tục, thời gian, chi phí, chất lượng các quy định,… thì đối với các chỉ tiêu còn lại (trên 200 chỉ tiêu), đa số dựa trên phản hồi, cảm nhận của DN để cho điểm hoặc dựa vào số liệu sẵn có của các tổ chức để tính toán.

Đây là một thách thức đối với các Bộ, ngành, địa phương trong xây dựng kế hoạch, xác định nhiệm vụ để cải thiện các chỉ tiêu đó. Đây đồng thời cũng là thách thức với chính cơ quan theo dõi đánh giá như Bộ KHĐT hay Văn phòng Chính phủ bởi sự phức tạp trong việc lượng hóa các thay đổi, cải thiện cụ thể.

Nhưng gần đây, các Bộ, ngành, địa phương đã vào cuộc tích cực hơn. Một số Bộ, ngành, địa phương đã chủ động tìm hiểu nội hàm và cách tiếp cận của từng chỉ số. Đơn cử như Bộ KHCN đã có kế hoạch mời chuyên gia của WIPO để giúp làm sáng tỏ hơn các nội dung liên quan, từ đó tìm kiếm các giải pháp cải thiện phù hợp.

Và cần những yếu tố gì để Nghị quyết 19 lần này thành công?

Để thành công cần có một sự quan tâm và tinh thần nghiêm túc của các Bộ, ngành, địa phương trong triển khai thực hiện, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu. Đơn cử như Bộ Công thương, khi Bộ trưởng quan tâm chỉ đạo thì ngay lập tức đem lại những kết quả tích cực, được dư luận và cộng đồng DN đánh giá cao. Nếu lãnh đạo các Bộ, ngành, địa phương không coi trọng thì chắc chắn sẽ không tạo ra được sự thay đổi.

Một điểm quan trọng nữa để thành công là cần có sự chia sẻ, phản hồi thông tin và đồng hành mạnh mẽ hơn nữa từ phía cộng đồng DN. Vì khi DN chia sẻ cởi mở thì các cơ quan quản lý Nhà nước, các cơ quan nghiên cứu hay các chuyên gia mới có được thông tin chính xác để đánh giá về hiệu quả chính sách.

Muốn vậy, không thể không nói đến vai trò quan trọng của các điều tra, khảo sát DN như của VCCI hay các hiệp hội DN. Trên cơ sở những kết quả điều tra, khảo sát như vậy thì mình mới nhìn lại được những thay đổi đó thực sự đã diễn ra và tác động đến DN theo hướng nào. Bởi thế, đây là nguồn đầu vào rất quan trọng cho việc đánh giá kết quả của Nghị quyết 19 lần này.

Xin cảm ơn bà.

Theo Đỗ Lê, thoibaonganhang.vn