NHNN đã chủ động điều tiết linh hoạt nguồn vốn khả dụng, vì vậy lãi suất và tỷ giá đã biến động theo chiều hướng ổn định.
Diễn biến trên thị trường tiền tệ những ngày gần đây gây sự chú ý của dư luận xã hội, đó là lãi suất trên thị trường liên NH kỳ hạn 1 tuần, 2 tuần và 3 tháng tăng nhanh. Lãi suất kỳ hạn 3 tháng hiện nay ở mức 4,6%/năm, tăng gần 1% so với đầu tháng. Trong khi đó tỷ giá cùng thời điểm này tăng gần 0,5% so với đầu tháng 11/2016, sau nhiều tháng ổn định và đã có xu hướng giảm nhẹ. Vậy diễn biến này có đáng lo ngại không?
Lãi suất thị trường, nhất là lãi suất liên NH là biến số phản ánh tương đối sát tình trạng vốn khả dụng của các NHTM. Trong những tháng trước, vốn khả dụng của các NHTM dư thừa, một phần do các NHTM bán ngoại tệ cho NHNN. Để thu hút lượng tiền đó NHNN đã phát hành tín phiếu để hút tiền vào, cao điểm có tới gần 90.000 tỷ đồng được hút về qua kênh này (cuối tháng 9/2016).
Tuy nhiên, từ đầu tháng 11 đến nay, lượng vốn hút về qua kênh tín phiếu đã giảm bớt. Trong tuần gần đây có 43.250 tỷ đồng tín phiếu đáo hạn, nhưng NHNN chỉ phát hành thành công và hút về 14.060 tỷ đồng tín phiếu, bơm ròng 29.190 tỷ đồng.
Câu chuyện vốn khả dụng của các NHTM giảm bớt trong thời gian này là phù hợp với quy luật thị trường Việt Nam. Bởi theo quy luật, vào những tháng áp Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán thì nhu cầu rút tiền và vay vốn tăng lên. Do vậy vốn khả dụng của các tổ chức tín dụng đang từ trạng thái dư thừa chuyển sang trạng thái cân bằng hoặc thiếu hụt.
Việc lãi suất qua đêm, lãi suất 1, 2 tuần tăng trên thị trường liên NH càng minh chứng về nhu cầu vốn khả dụng của các NHTM đang tăng. Riêng lãi suất cho kỳ hạn 3 tháng tăng, là bởi vì nó đang ở mức quá thấp so với lãi suất kỳ hạn 3 tháng trên thị trường huy động vốn từ dân cư. Vì vậy sự tăng lên đó càng cho thấy thị trường tiền tệ và cơ chế vận hành của nó đang dần hợp lý hơn.
Thị trường ngoại tệ liên NH cũng diễn ra sôi động trong tuần qua do tỷ giá biến động mạnh. Diễn biến của tỷ giá USD/VND trên thị trường dân cư, giao dịch với dân cư và doanh nghiệp, cũng bắt nhịp nhanh và biến động mạnh trong những ngày qua. Có thể thấy đây được xem là phản ứng của thị trường trong nước sau những biến động mạnh trên thị trường thế giới, đồng USD lên giá mạnh so với các đồng tiền chủ chốt, cũng như nhiều đồng tiền trong khu vực xuống giá mạnh.
Thêm vào đó, tỷ giá trung tâm của NHNN được xác định trên cơ sở rổ tiền tệ, gắn với biến động của các đồng tiền chủ chốt trên thế giới cũng đã tăng 1% so với đầu năm. Đây là một nhân tố quan trọng làm tăng tỷ giá trên thị trường liên NH và thị trường huy động vốn dân cư. Mặt khác, thị trường vẫn tiếp tục kỳ vọng về sự tăng lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), khiến USD tăng giá. Chính vì vậy dòng tiền đầu tư vào kênh này tăng lên, làm tăng tỷ giá USD/VND và điều đó có thể ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của các NHTM.
Những diễn biến trên cho thấy giữa các cấu thành thị trường tiền tệ đã có sự liên thông với nhau hơn và gắn kết hơn với thị trường tài chính quốc tế. Do vậy, sự ổn định bền vững của thị trường tiền tệ đòi hỏi phải có sự điều tiết kịp thời của NHNN, thì những biến động như vậy chỉ có tính tạm thời.
Trên thực tế NHNN đã chủ động điều tiết linh hoạt nguồn vốn khả dụng, vì vậy lãi suất và tỷ giá đã biến động theo chiều hướng ổn định. Với cách điều hành chủ động, bám sát diễn biến thị trường trong nước và quốc tế, từ nay đến áp Tết Nguyên đán Đinh Dậu 2017, đa số TCTD kỳ vọng tình hình thanh khoản tiếp tục diễn biến khả quan đối với cả VND và ngoại tệ.
Theo TS. Nguyễn Thị Kim Thanh, thoibaonganhang.vn
